• LOGIN
  • No products in the cart.

อาหารเสริมลดน้ำหนักไม่มีจริง

— สื่อสารสั้นๆ สำหรับคนขี้เกียจอ่าน —

ไม่มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารตัวไหนที่ให้ผลลดน้ำหนักได้อย่างชัดเจนและปลอดภัย โดยไม่ต้องควบคุมอาหารและออกกำลังกายค่ะ และถ้าควบคุมอาหารและออกกำลังกายแล้ว จะกินหรือไม่กินก็มีค่าเท่ากันค่ะ ผลิตภัณฑ์พวกนี้ไม่ได้เป็นตัวช่วยอะไรเลย นอกจากตัวช่วยทางใจ และตัวช่วยให้ทรัพย์จางขึ้นค่ะ

— สื่อสารยาวๆ สำหรับคนที่ต้องการรายละเอียด —

วันนี้ป้าขอย้อนรอย content เก่าในแนวใหม่ เป็นอีกเรื่องที่ป้าเชื่อว่าเจอกันบ่อยมากๆ กับ “ธุรกิจที่หากินบนความหวังของคนที่ต้องการลดน้ำหนัก” คือการขายผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดยโฆษณาอวดอ้างว่าสามารถช่วยลดน้ำหนักได้จริงค่ะ เป็นเรื่องที่แย่มากๆ ที่ป้าต้องบอกเลยว่า ไปพูดที่ไหน ป้าต้องขออนุญาตพูดเรื่องนี้แทรกไปด้วยตลอดทุกครั้งค่ะ

ธุรกิจผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เป็นธุรกิจที่เติบโตเร็วมากๆๆๆๆ เนื่องจากเทรนด์ของสังคมปัจจุบัน ผู้คนต้องการแสวงหาการมีสุขภาพดี ภายใต้บริบทของสังคมที่มีข้อจำกัดมากมาย ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจึงดูเหมือนจะตอบโจทย์นี้ได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่กล่าวอ้างว่าช่วยลดน้ำหนักค่ะ

ปัญหาอยู่ที่ ถึงแม้ธุรกิจนี้จะเติบโตอย่างรวดเร็วมากๆ แต่ปรากฎว่ามันยืนอยู่บนฐานของวิชาการที่เปราะบางมาก ผลิตภัณฑ์หลายๆ ตัว มีการทดสอบทางวิทยาศาสตร์เพียงแค่ในหลอดทดลอง จากนั้นก็มาทำขายแล้ว โดยที่ยังไม่ได้มีการทดสอบประสิทธิผลในมนุษย์แต่อย่างใดค่ะ (ซึ่งโดยมากตัวที่ถูกทดสอบก็ไม่ได้เห็นผลที่ช่วยได้จริง) ประเด็นที่น่ากลัวกว่านั้นคือ เพราะข้อมูลยังไม่พอ เราไม่มีทางรู้เลยค่ะว่ามันจะเกิดผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายอะไรได้หรือไม่ในระยะยาว ผู้ขายมักกล่าวอ้างว่า มันเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (บางคนอ้างด้วยว่ามาจากธรรมชาติ) จึงไม่เกิดผลข้างเคียงแบบยา แต่ป้าต้องบอกว่า มีแล้วนะคะ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่วางขายไปแล้ว ต้องเรียกเก็บคืน จากนั้นโดนแบน เพราะเกิดอันตรายต่อร่างกายได้ค่ะ ซึ่งป้าจะเล่าต่อไปนะคะ [1]

ป้าจะขอจำแนก “สารสำคัญ” ที่คนมักจะนำไปยัดใส่แคปซูลขายในนามของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนักไว้ 3 จำพวกด้วยกันค่ะคือ

  • สารโคมลอย
  • สารที่มีหลักการ แต่ไม่มีหลักฐาน
  • สารอันตราย

1) สารโคมลอย

คือสารกลุ่มที่ไม่มีหลักการอะไรรองรับทั้งสิ้นค่ะ คนขายแค่นำมาจับผสมๆ รวมกันแล้วก็กล่าวอ้างลอยๆ เลยว่ามันช่วยลดน้ำหนักได้ สารในกลุ่มนี้ที่พบได้ตามเฟสบุคของชาวไทย ก็เช่น กลูต้าไธโอน คอลลาเจน โคเอนไซม์คิวเทน วิตามินโน่นนี่ ต้องบอกเลยว่ากินให้ตายก็ไม่ลดค่ะ เพราะมันไม่ได้มีอะไรที่จะไปช่วยลดได้เลยค่ะ แต่ปกติผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในกลุ่มนี้จะพบน้อยลง เพราะมักจะมีการกล่าวอ้างว่าเติมสารอื่นๆ ในข้อ 2) (บางครั้งก็ 3) ควบคู่ไปด้วย

2) สารที่มีหลักการ แต่ไม่มีหลักฐาน

สารกลุ่มนี้คือกลุ่มที่มีหลักการอธิบายได้ค่ะว่าอาจจะช่วยลดน้ำหนักได้ยังไง แต่เท่าที่ปรากฎจนปัจจุบัน พอนำมาทดสอบในคน ไม่ได้ผลอย่างชัดเจนซักตัวค่ะ เพื่อเป็นความรู้เพิ่มเติม ป้าจะขออธิบายอีกนิดนึง ว่าเท่าที่เห็น จะมีอยู่ 4 กลไกด้วยกันที่อาจเป็นไปได้ [2] คือ

2.1) สารที่บล็อคการดูดซึมของสารอาหาร

กลุ่มนี้ทดสอบในหลอดทดลองพบว่าผลสวยงามมาก เอาเซลล์ลำไส้มาเพาะเลี้ยง หยอดสารอาหารลงไปพร้อมกับสารกลุ่มนี้ สารกลุ่มนี้มันก็จับกับสารอาหาร ทำให้ป้องกันการดูดซึมได้หมด แต่กลุ่มนี้พอไปทดสอบทางคลินิก ให้คนกินจริงๆ พบว่าถูกตีตกหมดทุกตัวค่ะ ไม่ว่าจะเป็นถั่วขาวที่บล็อคแป้ง [3] หรือไคโตซานที่บล็อคไขมัน [4]

2.2) สารที่ช่วยกระตุ้นระบบเผาผลาญสารอาหาร

สารกลุ่มนี้หลักการคือจะช่วยเพิ่มการเผาผลาญของร่างกาย ทำให้พลังงานถูกใช้มากขึ้น น้ำหนักจึงลดลง แต่ปรากฎว่าผลการทดสอบทางคลินิก ส่วนใหญ่จะไม่พบว่าน้ำหนักลด หรือถ้าน้ำหนักลดก็ไม่ได้มีความสำคัญทางคลินิก (สมมติ เช่นการใช้พลังงานเพิ่มขึ้น 70 kcal ต่อวัน ต้องใช้เวลาประมาณ 100 วันถึงจะลดได้ 1 กิโลกรัม) เช่นเมล็ดกาแฟเขียว [5] ชาเขียว [6] ส้มซ่า (Citrus Aurantium) [7]

2.3) สารที่ไปเปลี่ยนกลไกของสารอาหาร

สารในกลุ่มนี้มีกลไกที่ค่อนข้างหลากหลายค่ะ ส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับกลไกการนำสารอาหารไปใช้ ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาลหรือไขมัน เห็นผลมั้ย เห็นแค่ทางสถิติ แต่ทางคลินิกยังไม่เห็นผลชัดเจนเช่นเดียวกับ 2.2) ค่ะ (บางตัวยังไม่มีการทดสอบทางคลินิกเลยค่ะ ก็เอามาขายแล้ว) เช่น แคลเซียม [8] Conjugated Linoleic Acid (CLA) [9] โครเมียม [10] ส้มแขก (HCA) [11] แอลคาร์นิทีน [12] โสม [13] ตะบองเพชร [14] ฟูโก้แซนทีน [15]

2.4) สารที่ช่วยกดความหิว

กลุ่มนี้หลักๆ คือกลุ่มที่เป็นใยอาหารค่ะ กลุ่มนี้มีการกล่าวอ้างว่ากินก่อนอาหารจะช่วยลดน้ำหนักได้ เนื่องจากใยอาหารจะไปกินพื้นที่ในกระเพาะทำให้อิ่มเร็วขึ้น แต่การกินเสริมเป็นเม็ดคงไม่ทำให้ได้รับปริมาณใยอาหารมากพอที่จะทำให้อิ่มได้ แต่กลับกัน ถ้ากินในรูปของผักหรือผลไม้ จะทำให้ได้ปริมาณใยอาหารมากพอที่จะทำให้อิ่มและทานอาหารลดลงได้ค่ะ แต่ถ้ายังกินอาหารหลักในปริมาณเท่าเดิมได้ การเสริมตัวนี้ก็คงไม่ได้เห็นผลอะไรค่ะ ตัวที่มีการทดสอบแล้ว (บ้าง ก็ไม่ได้เห็นผลชัดเจน) ก็เช่น Guar gum [16] Psyllium [17] ค่ะ

3) สารอันตราย

คือสารกลุ่มที่มีผลลดน้ำหนักได้จริงในคนค่ะ แต่ก็ตามมาด้วยผลข้างเคียงที่อันตรายต่อชีวิต สารในกลุ่มนี้ได้แก่ เอฟีดราที่ทำให้เกิดอาการทางจิตเวช ระบบประสาทอัตโนมัติ ระบบย่อยอาหาร และที่สำคัญคือทำให้เกิดอาการใจสั่นรัว (heart palpitation) ที่รวมกันแล้วเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ค่ะ [18] หรือผลิตภัณฑ์บางตัวก็แอบใส่ยาลดน้ำหนักไปด้วยค่ะ ที่น่าเป็นห่วงคือการแอบใส่ Sibutramine ซึ่งเป็นยาลดน้ำหนักที่ถูกถอนออกจากตลาดไปแล้ว เนื่องจากพบว่าเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจวายอย่างเฉียบพลันค่ะ [19] บางคนที่ทานยาลดน้ำหนักแล้วพบว่ามีอาการใจสั่น เหนื่อย อ่อนเพลีย สันนิษฐานได้ค่ะว่าอาจจะเป็นหนึ่งในสารพวกนี้ เพราะมีการตรวจจับจาก อย. ว่ามีการแอบใส่ยาตัวนี้ลงไปด้วยในหลายผลิตภัณฑ์ค่ะ [20]

สรุปง่ายๆ คือ เท่าที่ป้าสำรวจการศึกษามา (รวมถึงคำแนะนำจากหน่วยงานทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ) ไม่มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารตัวไหนที่ช่วยลดน้ำหนักได้อย่างเห็นผลชัดเจนเลยค่ะ (และป้ายืนยันคำพูดนี้มานานมาก และเท่าที่ดูจากหลักฐานที่มี ก็คงยืนยันไปอีกนาน)

ผู้ขายผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจำนวนมาก ก็เลยมีทริคในการโฆษณาเพื่อให้ “ดูเหมือน” ว่าผลิตภัณฑ์ของตนใช้ได้ผลค่ะ ที่ป้าเคยเห็นแวบๆ มาก็คือ
1) กินแล้วต้อง งดของผัดๆ ทอดๆ หวานๆ มันๆ ออกกำลังกายเพิ่มด้วยค่ะ — จริงๆ มันก็คือวิธีการลดน้ำหนักตามปกติที่บุคลากรทางการแพทย์แนะนำ ถ้าทำได้ตามที่บอก ไม่ต้องกินมันก็ลดได้ค่ะ ไม่ต้องเสียเงินซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมาก็ได้ค่ะ
2) เจ้าอื่นเป็นของปลอม ของฉันของจริง — สำหรับกรณีของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีการขายซ้ำๆ กัน จะมีกลุ่มผู้ใช้แล้วไม่ได้ผลมาโพส ผู้ขายก็จะบอกว่า มันของปลอมค่ะ ต้องลองซื้อของเราถึงจะลดน้ำหนักได้ จากนั้นก็ .. ปิดเพจหนีแล้วเปิดเพจใหม่มาขายค่ะ
3) สารพัน Apps – Photoshop ค่ะ อันนี้จะใช้กับกรณีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทานแล้วขาวสวยใสด้วยค่ะ คือรูปจะผ่าน Apps จนบางทีเห็นผนังบิดเบี้ยว หรือแสงไฟแบบประโคมสาดส่อง ซึ่ง จะทำอะไรก็ได้ ขอให้ขายได้เป็นพอ ประหลาดหรือไม่ ไม่ต้องสนใจ มีคนเชื่อ 1% จากผู้เห็น ก็ถือว่าคุ้มแล้วค่ะ
4) ยังกินไม่ถึงโดสที่จะเห็นผลค่ะ ต้องกินเพิ่มอีก ถึงแม้จะโฆษณาว่า 3-5 วันก็ลด แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับผู้ใช้แต่ละคนค่ะ ต้องกินอีกนะคะ .. กินหมดแผงเสร็จก็ .. ปิดเฟส หายค่ะ

ไม่อยากให้คนที่มีความหวังที่จะลดน้ำหนัก ตกเป็นเหยื่อของเจ้าของธุรกิจที่ป้าต้องขอบอกว่าไร้จรรยาบรรณพวกนี้ค่ะ

Reference:

[1] Poddar K et al. Nutraceutical supplements for weight loss: a systematic review. Nutr Clin Pract. 1022; 26(5): 539-52.

[2] Manore MM. Dietary supplements for improving body composition and reducing body weight: where is the evidence?. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2012; 22: 139-54.

[3] The efficacy of Phaseolus vulgaris as a weight-loss supplement: a systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials. Br J Nutr. 2011; 106: 196-202.

[4] Jull AB et al. Chitosan for overweight or obesity. Cochrane Database Syst Rev. 2008; 16(3): CD003892.

[5] Onakpoya IJ et al. The use of green coffee extract as a weight loss supplement: a systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials. Gastroenterol Res Pract. 2011; 2011 pii: 382852.

[6] Jurgens TM et al. Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults (Review). Cochrane Database Syst Rev. 2012; 12: CD008650.

[7] Haaz S et al. Citrus aurantium and synephrine alkaloids in the treatment of overweight and obesity: an update. Obes Rev. 2006; 7(1): 79-88.

[8] Onakpoya IJ et al. Efficacy of calcium supplementation for management of overweight and obesity: systematic review of randomized clinical trials. Nutr Rev. 2011; 69(6): 335-43.

[9] Onakpoya IJ et al. The efficacy of long-term conjugated linoleic acid (CLA) supplementation on body composition in overweight and obese individuals: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Eur J Nutr. 2012; 51(2): 127-34.

[10] Pittler MH et al. Chromium picolinate for reducing body weight: meta-analysis of randomized trials. Int J Obes Relat Metab Disord. 2003; 27(4): 522-9.

[11] Onakpoya IJ et al. The use of garcinia extract (Hydroxycitric Acid) as a weight loss supplement: a systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials. J Obes. 2011; 2011: 509038.

[12] Villani RG et al. L-Carnitine supplementation combined with aerobic training does not promote weight loss in moderately obese women. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2000; 10(2): 199-207.

[13] Sotaniemi EA et al. Ginseng therapy in non-insulin-dependent diabetic patients. Diabetes Care. 1995; 18: 1373-75.

[14] Astell KJ et al. Plant extracts with appetite suppressing properties for body weight control: a systematic review of double blind randomized controlled clinical trials. Complement Ther Med. 2013; 21(4): 407-16.

[15] Jeukendrup AE et al. Fat burners: nutrition supplements that increase fat metabolism. Obes Rev. 2011; 12: 841-51.

[16] Pittler MH et al. Guar gum for body weight reduction: meta-analysis of randomized trials. Am J Med. 2001; 110: 724-30.

[17] Rodríguez-Morán M et al. Lipid- and glucose-lowering efficacy of Plantago psylliumin type II diabetes. J Diabetes Complications. 1998;12:273-278.

[18] Shekelle PG et al. Efficacy and safety of ephedra and ephedrine for weight loss and athletic performance: a meta-analysis: JAMA. 2003; 289: 1537-45.

[19] James WP et al. Effect of Sibutramine on Cardiovascular Outcomes in Overweight and Obese Subjects. New Engl J Med. 2010; 363; 905-17. 

[20] สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. เผยผลตรวจผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร 6 รายการ สุดอันตราย ลักลอบใส่ยาควบคุมพิเศษ “ไซบูทรามีน”. ข่าวเพื่อสื่อมวลชน. ฝ่ายประชาสัมพันธ์ กลุ่มสารนิเทศและงานร้องเรียน. 2552.

Copyright © 2016. Whatdidsheeat?
X