• LOGIN
  • No products in the cart.

ภาวะแพ้อาหารคืออะไร .. ?

ช่วงนี้ข่าวคราวเกี่ยวกับเรื่องของการแพ้อาหารในประเทศไทยมีมาเรื่อย ๆ กันเลยทีเดียวนะคะ อย่างไรก็ตาม ป้ารู้สึกว่าข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องการแพ้อาหารในประเทศไทยยังมีไม่มากนัก วันนี้เลยขออนุญาตมาเล่าให้ฟังคร่าว ๆ เพื่อเป็นความรู้พื้นฐานกันค่ะ

ภาวะแพ้อาหาร (Food Allergy) คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย สร้างสารเคมีขึ้นมาต่อต้านสารบางอย่างในอาหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โปรตีนค่ะ ในคนทั่วไปแล้วโปรตีนจากอาหารก็ถูกลำเลียงผ่านระบบย่อยอาหาร สลายกลายเป็นพลังงานไป แต่ในผู้ที่แพ้อาหาร แทนที่จะมีการลำเลียงตามปกติ พอร่างกายสร้างสารเคมีขึ้นมา ก็จะกระทบไปยังหลาย ๆ ระบบในร่างกายที่เกี่ยวเนื่องกัน ซึ่งจะทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมาตามความรุนแรงของแต่ละคน ตั้งแต่การเกิดผื่นแดงคัน ไปจนถึงการเกิดภาวะช็อกและระบบการหายใจล้มเหลวได้เลยทีเดียวค่ะ อาการที่เกิดขึ้นนั้น อาจจะเกิดได้ภายในไม่กี่นาทีหลังจากกินอาหาร หรืออาจจะเกิดอาการหลังจากระยะเวลาผ่านไปช่วงหนึ่งก็ได้เช่นกันค่ะ

ก่อนอื่นต้องจำแนกก่อนว่า ภาวะแพ้อาหาร (Food Allergy) เป็นคนละอย่างกับภาวะความทนต่ออาหารผิดปกติ (Food Intolerance) ค่ะ อย่างหลังคือกรณีที่ร่างกายไม่สามารถย่อยอาหารบางชนิดได้ (ที่คนไทยเจอบ่อยก็คือน้ำตาลแลกโตสในนมค่ะ) ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ทางระบบย่อยอาหารมา แต่อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้จะไม่รุนแรงถึงชีวิตเหมือนกับภาวะแพ้อาหารค่ะ

เท่าที่มีข้อมูล คนเราสามารถแพ้โปรตีนในอาหารได้เกือบทุกชนิดค่ะ แต่อย่างไรก็ตาม มีประมาณ 8 ชนิด ที่คนส่วนใหญ่จะแพ้ ก็คือ นม ไข่ ถั่วลิสง ถั่วเมล็ดแห้ง ปลา อาหารทะเล ถั่วเหลือง และแป้งสาลีค่ะ

แล้วถ้าแพ้อาหาร จะทำอย่างไรดี แน่นอนว่าแนวทางที่ดีที่สุดคือ หลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้แพ้อย่างเด็ดขาดค่ะ นั่นคือในทางทฤษฎี แต่ในทางปฏิบัติบางทีก็ทำได้ไม่ง่ายนัก เพราะในบางครั้งอาหารก็มาแบบสำเร็จรูปแล้ว เราก็ไม่รู้ว่าส่วนผสมคืออะไรบ้าง หรือบางที สำหรับบางคน เพียงแค่ใช้อุปกรณ์ประกอบอาหารร่วมกับอาหารที่แพ้ ก็สามารถทำให้เกิดอาการแพ้ได้เช่นกันค่ะ ป้าเลยมีข้อแนะนำคร่าว ๆ ดังนี้ค่ะ

  1. ปรึกษานักโภชนาการ/นักกำหนดอาหาร ในโรงพยาบาลที่มีประวัติการรักษาอยู่ นักกำหนดอาหารจะช่วยในการเลือกอาหารที่เหมาะสม เพื่อให้มีสุขภาพดี รวมถึงช่วยพิจารณารายการอาหาร เพื่อให้กินอาหารอย่างปลอดภัยได้ค่ะ ตัวอย่างเช่นถ้าแพ้นม โอกาสที่จะได้รับแคลเซียมและวิตามินดีไม่เพียงพอก็มีความเป็นไปได้ จึงต้องหาอย่างอื่นทดแทนค่ะ
  2. เวลาไปรับประทานอาหารนอกบ้าน หากไม่แน่ใจ ควรสอบถามทางร้านเกี่ยวกับเมนูที่จะสั่งก่อนทุกครั้งค่ะ แจ้งไปเลยว่าเราแพ้อาหาร และอาการอาจจะรุนแรงได้ ก็จะทำให้เราทราบข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุดิบอาหารในเมนูนั้น ๆ ก็ช่วยได้ระดับหนึ่งค่ะ
  3. อ่านฉลากโภชนาการและฉลากอาหารอย่างถี่ถ้วน ถ้าเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร ก็จะมีการระบุไว้ในฉลากอาหารค่ะ ดังนั้นอ่านให้รอบคอบก่อนซื้อจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุดค่ะ
  4. หากมีบุตรหลานที่แพ้อาหาร อย่าลืมคุยกับโรงเรียนให้ชัดเจน แจ้งครูประจำชั้นและครูพยาบาลให้ทราบว่าบุตรหลานมีอาการแพ้อาหารนะคะ เพื่อที่ทางโรงเรียนจะได้เตรียมตัวได้ถูกต้อง และจัดการได้อย่างเหมาะสมค่ะ

การแพ้อาหารเป็นเรื่องที่อาจจะดูเล็กน้อย แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยเลยนะคะ เพราะอาจจะอันตรายถึงชีวิตได้ การมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับเรื่องนี้ ก็จะช่วยให้ระมัดระวังตัวเอง และระมัดระวังเผื่อคนที่มีอาการแพ้อาหารได้ดีขึ้นค่ะ 🙂

อ้างอิง

Academy of Nutrition and Dietetics. Food Allergies and Intolerances. 2016. [Accessed at http://www.eatright.org/resource/health/allergies-and-intolerances/food-allergies/food-allergies-and-intolerances]

Copyright © 2016. Whatdidsheeat?
X